M / V

Het blijft een onderwerp voor onuitputtelijke discussie; mannelijk en vrouwelijk leiderschap. Persoonlijk haak ik vaak snel af op dit thema; de complexiteit van wie je bent als persoon gaat zoveel verder dan alleen je man- of vrouw-zijn. Het voelt al snel alsof eenvoudige concepten en oplossingen onrecht doen aan wat er allemaal speelt in dit domein.

Toen we echter in de Opleiding EssentieCoaching aan de slag gingen met het mannelijke en het vrouwelijke in onszelf, bleek ik daar verrassende dingen tegen te komen. Juist door die complexiteit in mezelf te verbeelden, voelde ik de ruimte om te kijken naar wat er in mij leeft. Ook kwam ik allerlei vastgeroeste plaatjes tegen die me beletten om zonder oordeel te kijken naar mannelijke en vrouwelijke kwaliteiten in mezelf - en in de wereld om mij heen.

Ik herinner me nog goed de verbazing en herkenning over de gedaante waarin het mannelijke in mij zich liet zien. Zoveel leuker dan gedacht. Wat een humor en lichtvoetigheid. Bijzonder vind ik dat ik de beelden van toen - en dan heb ik het over een jaar of drie geleden - nu nog zo terug kan halen op mijn netvlies. Inmiddels heb ik meermalen dergelijke oefeningen gedaan, steeds weer andere beelden, en steeds veelzeggend in waar ik op dat moment mee bezig ben. 

Samen met Jan Ubels ontwikkelde ik er een workshop over. We deden al een - succesvolle - pilot op De Baak.
Nu gaan we ermee de wereld in. Op 6 juni de eerste workshop in Bussum.

Je bent van harte welkom om mee te doen.

Een beetje chaos

Onlangs kocht ik een vrolijk boekje, waar ik hier graag iets over wil vertellen. Het was voor het eerst in jaren dat ik weer eens in de Atheneum boekhandel aan het Spui in Amsterdam was. Wat een feest; allemaal onverwachte en originele boeken waar je zin in krijgt. Ik kon het niet nalaten om er een mee te nemen. Het heet: "Een goede manager zaait verwarring. Waarom elk bedrijf beter wordt van een beetje chaos". Nu vind ik persoonlijk dat die titel niet helemaal de lading dekt, dus zocht ik naar het origineel. Die past beter: "The Chaos Imperative; How Change and Disruption Increase Innovation, Effectiveness and Succes". Het boek is geschreven door Ori Brafman en Judah Pollack.

Het verhaal gaat er vooral om dat je problemen niet oplost door alleen maar hard (en nog harder) te werken. Dat je 'witruimte'  - ik noem dat lege tijd - nodig hebt, om te leren, om te verwerken, om oplossingen te zien en invallen te krijgen. De voorbeelden zijn velerlei; van kinderen die beter presteren als hun volle werkdagen ook lange pauzes bieden tot legerofficieren die heftige gebeurtenissen verwerken in open kringgesprekken met collega's. Zelf merk ik vaak in trainingen hoe cruciaal het is dat we de pauzes niet inkorten. Soms heb ik die neiging, maar het levert zelden een beter resultaat op. Gewoon een half uur het strand op is effectiever dan samen hard doorwerken (zie ook mijn eerdere blog over inwaaien). Nu zit de crux niet alléén in de pauzes, maar juist in de afwisseling tussen hard werken en de 'lege tijd'. Noem het verwerkingstijd.

Het tweede punt in dit betoog is het zorgen dat er 'unusual suspects' komen in je team. Iemand die anders denkt, anders kijkt, andere kennis en ervaring meebrengt dan de rest van het team. Juist de blik of gedachten van de ander helpen je om buiten je patronen te denken of tot andere oplossingen te komen. Nu zijn we onlangs in één van onze trainingen begonnen de deelnemers bij elkaar op bedrijfsbezoek te laten gaan. Met een persoonlijke leervraag nemen deelnemers een middagje een kijkje in de organisatie van een mede-deelnemer. Samen maken ze een passend programma en ze zorgen voor reflectietijd waarin ze samen  'oogsten' wat het bezoek heeft opgeleverd. Wat me opvalt bij de terugkoppeling van deze bezoeken is dat de deelnemers niet alleen input krijgen voor hun eigen leervraag, maar dat daarnaast de ontvangende partij steeds zo dankbaar is voor de vragen en feedback van de bezoeker. Diens observaties blijken uitermate waardevol voor de vraagstukken die in de organisatie spelen. Een mooi voorbeeld van een unusual suspect en de impact daarvan. 

Het derde punt dat Brafman en Pollack aankaarten is het organiseren van toevallige ontmoetingen. Dit werken ze niet heel erg uit, maar het komt erop neer dat ontmoetingen met mensen die je anders nooit ontmoet, bevorderend zijn voor je creativiteit en je oplossend vermogen. Dat organiseer je volgens hen niet door mensen helemaal hun eigen plek te ontzeggen, zoals in de moderne flexruimtes. Wel door de schotten weg te halen, waardoor medewerkers meer contactmomenten hebben met mensen die ze anders niet zouden ontmoeten. 

Fijn aan dit boekje is dat het zo lekker wegleest. De voorbeelden zijn leuk en smakelijk en gaan over herkenbare mensen, zoals het verhaal van Einsteins succes. Het past in deze tijd waarin we wel doorkrijgen dat nog harder werken, meer regelen, structureren en controleren en het uitbannen van ruis en verstoringen ons niet effectiever en productiever gaat maken. Dit boekje zet je op zijn minst aan het denken over de mogelijkheden om het anders te doen, zonder meteen álle controle los te laten. Daar wordt werken effectiever, creatiever én leuker van!

Workshop ‘de groene VERANDERBRIL’ try-it-out!

Afgelopen jaar volgde ik de opleiding Systemisch Transitiemanagement bij Bianca van der Zeeuw en Maaike Thiecke. De ondertitel van de opleiding is "neem voor de verandering de makkelijke weg". Een aansprekende titel die aardig de lading dekt. Inhoudelijk wist ik het meeste wel, maar juist de frisse no-nonsense aanpak van deze dames heeft me een aantal handvatten gegeven in het verandermanagement waar ik in mijn opleidingen regelmatig gebruik van maak. Steeds weer gaat het om de vraag "hoe zorg ik nou dat ik alle mensen mee krijg in de verandering?". De benadering die het Systemisch Transitiemanagement daarin voorstaat - en die voortkomt uit een enorme bedding aan kennis en ervaring - biedt managers inzicht, maar ook handelingsrepertoire om de transitie - en alle daarmee gepaard gaande hobbels en weerstanden - te begeleiden.  

De groene Veranderbril

Inmiddels heb ik samen met Ans Ursem van Fairbusiness een traject ontwikkeld waarin we voor een belangrijk deel gebruik maken van het Systemisch Transitiemanagement. Dit voorjaar starten we onder de naam De groene Veranderbril met de eerste workshops. Deze workshop is bedoeld voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de implementatie van duurzaamheidsbeleid en MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen) in hun organisatie. Of die zich daar hard voor willen maken, maar niet weten hoe dat aan te pakken. Een transitie die in veel organisaties op weerstand, tegenstand of subtiele sabotage stuit. Het is precies dát waar een frisse kijk op verandering helpend is.

Aan de eerste workshop, op 18 maart in Bussum, kun je gratis deelnemen. Dat is onze try out. Voor de andere twee workshops die we dit voorjaar aanbieden geven we een korting van 40 euro.  

Interesse?  Lees hier meer...  

Inwaaien

Af en toe ben ik moe. Heel moe. Van alles wat ik doe en van alles wat er nog moet gebeuren. Toch vind ik het dan moeilijk om gas terug te nemen. Juist vanwege alles wat er moet gebeuren. Het holt maar door allemaal. En om te kunnen stoppen of vertragen moet je een beetje uitgerust zijn, lijkt het wel. Of een duwtje in de rug krijgen van iemand.

Nu kreeg ik een paar weken geleden van een vriendin de uitnodiging om mee te doen aan het Winterfeast for the Soul. Elke dag 40 minuten stilte of meditatie gedurende 40 dagen. Ik had er nog nooit van gehoord, maar het klonk aanlokkelijk. 

"Een heerlijke manier om in deze donkere dagen je eigen licht op te blijven zoeken.

En het helpt om te weten dat mensen over de hele wereld mee doen.", schreef ze me. 

Ik wist meteen dat dat me niet zou gaan lukken, maar meldde me toch aan. Het bleek het begin van een omkering. Het liefst zoek ik mijn stilte in een wandeling, en hoewel het me niet iedere dag lukt om die 40 minuten te halen, heeft mijn aanmelding wel weer de focus teruggebracht naar rust en ruimte maken in mijn dag. Alsof je een kwartslag draait en denkt, ..oh ja af en toe even stilte is ook lekker.

Enkele dagen na het inschrijven nodigde ik een trainingsgroep uit om na de lunch lekker te gaan uitwaaien op het strand. Er ontspon zich een gesprek over wat dat eigenlijk was, uitwaaien en of er dan ook zoiets zou bestaan als inwaaien. Hoewel ik betwijfelde of het woord zou bestaan, had ik er meteen beelden bij. Want dat is precies wat er gebeurt als ik ga wandelen, dan wordt het langzaamaan stiller in mijn hoofd en na een tijdje valt me van alles in. Dingen die ik anders zou vergeten, ideetjes, mensen, van alles.. Alsof er een nieuwe wind waait door mijn hoofd.

We zochten en vonden in de online encyclopedie dat het woord bestaat (bestond?) en dat de betekenis -mits overdrachtelijk gebruikt- aardig in de buurt komt bij wat ik erbij bedacht. Al wandelend komen er allerlei gedachten bij me inwaaien, zou je kunnen zeggen. 

1. Inwaaien
   Let op: Spelling (deels) uit 1864: (B. ...IEN), ow. en [bedrijvend werkwoord] [gelijkvloeiend] en [ongelijkvloeiend] door waaien binnenwaarts komen, door den wind inkomen of ingebragt worden; door den wind omvergeworpen worden; door waaien breken.
   Gevonden op http://www.dbnl.org/tekst/cali003nieu01/cali003nieu01_0012.htm

Ik heb dan ook bedacht dat inwaaien aan een revival toe is. Het wordt mijn woord voor 2014. Regelmatig even inwaaien; voor rust en ontspanning, een helder hoofd en frisse ideeën.

1. 
   

Workshop De innerlijke man en de innerlijke vrouw

Wat was het leuk! Afgelopen vrijdag gaf ik samen met Jan Ubels een pilot bij De Baak in het kader van onze Vakgenieten voor Vakgenoten. 

Met 22 enthousiaste deelnemers werd het een mooie middag. Meerdere deelnemers noemden de inzichten verrassend. 

Quotes van 2 deelnemers:

Ik voel mij een completer mens! (v)

Er was een mooie opbouw van lichaamswerk en in contact komen met je kern, naar het meer coachende deel tussen de deelnemers onderling. Ik heb er echt iets aan gehad. (m)

De innerlijke man en vrouw
Een workshop voor mannen én vrouwen

We hebben het hard nodig in onze organisaties; een goede balans tussen mannelijke en vrouwelijke kwaliteiten. Maar hoe zit het met de balans in onszelf? Staan beide zijden in al hun volheid tot je beschikking in je werk en je leiderschap? Het mannelijke in ons als vertegenwoordiger van de expressieve, daadkrachtige, gevende kant van ons wezen. Het vrouwelijke als de ontvankelijke, empathische, zachte kant. In deze workshop onderzoek  je beide kanten in jezelf en jouw leiderschap. Door de kwaliteiten van het vrouwelijke en het mannelijke in jezelf – en anderen -  te erkennen en ruimte te geven, sta je sterker en ben je vollediger aanwezig in je leiderschap.  Of je nou een man of een vrouw bent.

Werkwijze
In deze workshop werken we van binnen naar buiten. We maken gebruik van het gedachtengoed van onder meer EssentieCoaching® van Lenne Gieles. Vanuit haar model van vrouwelijke en mannelijke energie in onszelf onderzoeken we hoe dat in ieder van ons is ontwikkeld en hoe dat momenteel uitwerkt in je dagelijks leven. Daarbij maken we onder meer gebruik van de ontmoeting en de verbeeldingskracht. We maken de mannelijke en vrouwelijke energie letterlijk voelbaar en zichtbaar in de groep.  Wat kom je dan tegen als het expliciet gemaakt wordt? Vanuit de reflectie is een innerlijke verschuiving van je zelfbeeld mogelijk, daar waar dat gewenst is.

Resultaten
Je durft jezelf te zien met het volledige spectrum aan mannelijke en vrouwelijke kwaliteiten die je in je hebt. Je wordt je bewuster van je eigen oordelen en triggers op delen van je persoonlijkheid en die van anderen. De mogelijkheid opent zich om je weer toe te eigenen wat verloren was gegaan of niet gezien kon worden. Dat maakt je zowel zachter als sterker, daadkrachtiger als stiller, bescheidener als verantwoordelijker. Je ontwikkelt je voorbij een eenzijdig beeld van het mannelijke en vrouwelijke door beide kanten in jezelf tot wasdom te laten komen. Mogelijk opent zich een verrassend en veelzijdig nieuw perspectief.

Doelgroep
Leidinggevenden en professionals

Hoe creativiteit werkt

Jonah Lehrer

Allemaal leuke boekjes liggen er naast mijn bed. En ze zijn allemaal via dierbaren tot me gekomen, dat maakt het extra plezierig. Deze week las ik het boekje "Imagine, hoe creativiteit werkt", geschreven door Jonah Lehrer. Ik kocht het bij Creatiefdenkenonline.nl, de webwinkel van mijn vriend Gijs. Voor mij is zo'n boekwinkel een omgeving waar ik hebberig van wordt. Mijn eerste bestelling bestond dan ook meteen uit drie boeken, en daar heb ik vooralsnog geen spijt van.

Het is zo'n leuk boek. In ieder hoofdstuk dient een verhaal uit de praktijk om iets te illustreren van de verschillende aspecten van creativiteit. Zo las ik over het ontstaan van de Swiffer, de ontwikkeling van plakband en post-its. En ook het hilarische verhaal over hoe een moeder in Zwitserland het prototype voor de Barbie vond. Over hoe de productie van creatieve ideeën samenhangt met de grootte van de stad; in een grotere stad komen meer ideeën tot stand, maar in een groter bedrijf weer minder. Over de kracht van ontmoetingen met buitenstaanders en het plagiaat van Shakespeare.  Prachtige verhalen die laten zien dat creativiteit een kwestie is van een voedende omgeving, hard werken, afwijkende dingen doen, contact met anderen en boven alles uitwisseling van ideeën. Dit boek laat zien dat regels, protocollen en concurrentiebedingen bij uitstek geschikt zijn om creativiteit - en daarmee innovatie en vernieuwing - om zeep te helpen. En dat dagdromen, afleiding en feedback werkt.

Het is een gedegen boek, goed onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek en tegelijkertijd vlot en aantrekkelijk geschreven. Het inspireert. Ik merk dat ik de neiging heb om meer met anderen in gesprek te gaan, na het lezen van dit boek. Nu snap ik ook waarom het nummer 1 op de bestsellerlijst van de New York Times staat. Je wordt vrolijk van zo'n boekje.

Als het onderwerp je interesseert zou ik het zeker lezen. Met de komende feestmaanden in aantocht kan ie bovenaan je verlanglijstje. Ook leuk om weg te geven.

Wat een bijzondere dag..

Vandaag is het tien jaar geleden dat mijn vriendin Marijn is overleden. En precies vandaag gingen wij - mijn moeder, een vriendin en ik - mijn keuken opnieuw inrichten en kon ik voor het eerst weer koken. Dat is bijzonder omdat ik in mijn keuken vaak aan Marijn moet denken. Ze heeft het huis waar ik nu woon één keer gezien, vlak voor ze stierf. En die keer veroorzaakte ze dat we de keuken open gingen breken. Dat was een stuk handiger met kleine kinderen, zei ze. En zij kon het weten, ze had twee dochters opgevoed en was inmiddels oma. Nu heeft Marijn heel veel veroorzaakt in ons leven. Ik denk dat ik me er ternauwernood van bewust ben hoeveel eigenlijk. Die keuken is maar een klein dingetje. Vaak denk ik aan haar als ik door mijn keukenraam de tuin in kijk.

De afgelopen weken is het 'mijn' keuken geworden. Een gedurfd avontuur vond ik het en het resultaat is mooi. Ik ben er heel blij mee. En dankbaar ben ik voor alle lieve mensen die hebben geholpen om dit tot stand te brengen. De meedenkers met alle plannen, de mannen die de meubels verplaatsten, de koks die ons van eten voorzagen, de in- en uitpakkers en natuurlijk de aannemer met zijn crew, de keukenbouwer en de schilder, die er iets prachtigs van maakten.

Totaal onverwacht kwam er vanmiddag, tussen al het gerommel met dingetjes die opgeruimd moeten worden, een pakje met de post. Het was het nieuwe boek van Jeanne Bakker, Omgaan met draken. Het komt morgen uit, maar een van de eerste exemplaren viel vandaag al bij mij in de bus. Wat een verrassing! En hoe bijzonder, in het boek een dankwoord aan vier mensen die "te vroeg hebben moeten stoppen met het verspreiden van hun wijsheid". Wim is een van hen. Samen met mijn kinderen lees ik de bijgesloten brief, een heerlijk gul en prachtig eerbetoon aan mijn lieve man. Dank je wel Jeanne!

In gedachten zie ik hem dan, samen met Marijn, een beetje keuvelend naar beneden kijken naar al onze escapades. En natuurlijk - allebei -  zéér vergenoegd met dit eerbetoon. Dat zeker!